Petar Lubarda

Petar Lubarda

Petar Lubarda

Petar Lubarda (Ljubotinj, 27. jul 1907 — Beograd, 13. februar 1974), jedan od najvećih jugoslovenskih i srpskih slikara 20. veka. Bio je član SANU i JAZU.

Osnovnu školu je pohađao u Ljubotinju, Cetinju i Herceg Novom, a gimnaziju u Herceg Novom, Šibeniku, Sinju i Nikšiću gde počinje da slika. Studije slikarstva započeo u Beogradu 1925. Umetničkoj školi, a nastavlja kratko u Parizu 1926. na Académie des Beaux Arts. U Crnu Goru se vraća 1932. i iste godine dolazi u Beograd. U Parizu drugi put boravi od 1938. do 1940.

Prvu samostalnu izložbu imao je 1925. u Nikšiću a potom 1927. i 1929. u Parizu i Rimu. Od 1927. godine učestvovao je na mnogobrojnim kolektivnim izložbama u zemlji i inostranstvu.

Bio je član Društva srpskih umetnika „Lada“ od 1938, Grupe „Samostalni“ od 1951, kao i ULUS-a, ULUCG-a i SULUJ-a.

Ratne godine od 1941. do 1944. provodi u zarobljeništvu u logorima u Nemačkoj i Italiji.

Od 1945. radi kao profesor na Likovnoj akademiji u Beogradu. Godine 1946. odlazi na Cetinje gde učestvuje u fomiranju prvih stručnih likovnih institucija u Crnoj Gori: otvara se Umjetnička škola na Cetinju u koji je bio predavač i direktor. Škola se 1947 — 1948. premešta u Herceg Novi. U Beograd se vraća 1950. godine gde ostaje do kraja života.

Dopisni član SANU postaje 1959, a redovni 1961.

Slikarsku zaostavštinu poklanja Beogradu 1973. godine.

Godine 1997. ustanovljeno je najveće priznanje „Petar Lubarda“ koje se dodeljuje za likovnu umetnost u Crnoj Gori.

Slikarski put Petra Lubarde započinje tamo gde je rođen – u crnogroskom kršu i brdima koji su mu se trajno urezali u stvaralačku memoriju. Praktično, u svemu što je slikao, kao plastička matrica može se identifikovati taj prvi vizuelni pejsaž koji ga je od rođenja okruživao. Kao da se u svakom od kasnijih znamenitih ciklusa vraćao linijama, oblicima i koloritu krajolika koji je poneo i nosio ma kuda da se kretao Crnom Gorom, Srbijom, Evropom i svetom. Počeo je da slika na svojevrsni realistički način koji je već poprimio svetlo-tamne valerske odnose svetla koji su tragali za naglašenim govorom slikarske materije. Dramatika slikarskog prizora podignuta je na prelazu tridesetih u četrdesete godine, a simbolično je vidljiva u Zaklanom jagnjetu (1940).

Za ovu sliku su mnogi kritičari istakli da po surovosti prizora nagoveštava kataklizmu Drugog svetskog rata. Posle rata, Lubarda se upustio u dotad nepoznatu avanturu u srpskom i jugoslovenskom slikarstvu otvarajući potpuno slobodne puteve kreativnosti, najpre u maninirizmu kolorističkog ekspresionizma, u kome je formu redukovao do granice prepoznatljivosti, a odmah zatim je svoje slikarstvo uveo u asocijativnu i apstraktnu fazu koja je definitivno obeležila ne samo njegov opus već i celokupno naše slikarstvo druge polovine dvadesetog veka. Od istorijskog je značaja bila njegova izložba održana 1951. godine u Galeriji ULUS-a u Beogradu koja je pokazala ceo plastički program obnove našeg slikarstva posle epohe socijalističkog realizma i otkrila taj tanani pelaz iz ekspresivnog realizma u asocijativnu apstrakciju. Neka od najpoznatijih dela iz tog perioda su: Bitka na Vučjem dolu (1950), Guslar (1952), Konji (1953), Kosovski boj (1953).

Samostalne izložbe (izbor)

  • 1925 Gimnazija, Nikšić
  • 1929 Casa dell’ Arte Moderna Bragaglio, Roma
  • 1933 Francuski klub (Ratnički dom), Beograd
  • 1934 Umetnički paviljon, Beograd
  • 1951 Umetnička galerija ULUS, Beograd
  • 1952 Galerie Yougoslavie, Paris
  • 1954 Galerie Michel Warren, Paris
  • 1955 Leicester Galleries, London
  • 1958 Umjetnički paviljon, Titograd
  • 1959 Mala galerija, Ljubljana
  • 1961 Likovna galerija Kulturnog centra, Beograd
  • 1962 Galleria Penelope, Roma, Galerija Doma JNA, Beograd
  • 1963 Rabotnički univerzitet, slike poklonjene Skoplju posle zemljotresa, Skoplje
  • 1964 Galerija Doma JNA, Beograd
  • 1967 Muzej savremene umetnosti, retrospektiva, Beograd, Muzej na sovremenata umetnost, Skoplje, Galerija „Josip-Bepo Benković“, Herceg Novi
  • 1968 Umjetnički paviljon, Titograd, Umjetnički muzej SR Crne Gore, Cetinje, Narodni muzej, Kragujevac, Likovna galerija Kulturnog centra, Beograd
  • 1969 Galerija SANU, Beograd, Izložbena galerija slika „Petra Lubarde“, Kragujevac, Dom kulture „Olga Petrov“, Opovo
  • 1970 Gradski muzej, Sombor, Likovna galerija Doma kulture, Vrbas
  • 1971 Likovna galerija Kultrurnog centra, Beograd

Posthumne

  • 1974 Narodni muzej, spomen-izložba, Beograd, Izložben salon na Domom na JNA, komemorativna izložba, Skoplje, Atelje Petra Lubarde, momerijalna izložba, Beograd
  • 1978 Collegium artisticum, retrospektiva, Sarajevo, Moderna galerija, Budva, Moderna galerija, retrospektiva, Ljubljana
  • 1984 Muzej savremene umetnosti, Beograd
  • 1985 Galerija umjetnosti nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“, Titograd, Moderna galerija, Budva
  • 1986 Galerija „Forum“, Nikšić
  • 1989 Galerija „Josip-Bepo Benković“, Herceg Novi
  • 1994 Biljarda, Cetinje
  • 1998 Muzej na sovremenata umetnost, Skoplje
  • 2000 Galerija „Nikola I“, Nikšić, Izložbeni prostor Zavičajnog muzeja – „Dvorac kralja Nikole“, Bar
  • 2004 Galeria Lorber, Shenkar College of Engineering and Desine, Ramat-Gan, (Israel)
  • 2007 Galerija RTS, Beograd
  • 2007 Prodajna galerija „Beograd“, Beograd

Web design : Prodaja slika - ART Galerija